Budowa biogazowni może wymagać w szczególności weryfikacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, przeprowadzenia procedury środowiskowej, uzyskania pozwolenia na budowę, określenia warunków przyłączenia do właściwych sieci oraz spełnienia wymogów regulacyjnych związanych z wytwarzaniem energii, biogazu lub biometanu. Dokładny zakres formalności zależy od lokalizacji, rodzaju instalacji, wykorzystywanych substratów, parametrów przedsięwzięcia i planowanego modelu działalności. Biogazownia jest szczególnym rodzajem inwestycji energetycznej. Łączy elementy charakterystyczne dla odnawialnych źródeł energii, procesu budowlanego, gospodarki odpadami, ochrony środowiska i infrastruktury technicznej. Dlatego przygotowań nie należy rozpoczynać wyłącznie od pytania o pozwolenie na budowę. Najpierw trzeba ustalić, czy wybrana lokalizacja, technologia, substraty imodel odbioru wytwarzanego produktu pozwalają przeprowadzić cały projekt.

W tym artykule wyjaśniamy:

  • jakie kwestie planistyczne trzeba sprawdzić przed rozpoczęciem inwestycji;

  • kiedy należy przeanalizować obowiązki środowiskowe, odpadowe i wodno-ściekowe;

  • jakie znaczenie mają pozwolenie na budowę oraz tytuł prawny do nieruchomości;

  • dlaczego warunki przyłączenia powinny być badane już na wczesnym etapie;

  • jak model produkcji wpływa na obowiązki regulacyjne.

 

W jakiej kolejności przygotować inwestycję w biogazownię?

Proces zazwyczaj rozpoczyna się od analizy lokalizacji, dokumentów planistycznych, technologii, rodzaju substratów oraz realnych możliwości przyłączenia instalacji do sieci. Następnie należy ustalić zakres procedury środowiskowej i pozwoleń związanych z gospodarką wodno-ściekową lub odpadową. Kolejne etapy mogą obejmować przygotowanie projektu budowlanego, uzyskanie pozwolenia na budowę, zawarcie wymaganych umów przyłączeniowych oraz spełnienie wymogów regulacyjnych dotyczących wytwarzania i sprzedaży energii, biogazu lub biometanu. Część tych działań można prowadzić równolegle, jednak ich kolejność zawsze powinna odpowiadać parametrom konkretnego projektu.

1. Czy miejscowy plan pozwala na budowę biogazowni?

Pierwszym krokiem jest sprawdzenie dokumentów planistycznych dla wybranego terenu. Jeżeli obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, należy zweryfikować, czy dopuszcza on lokalizację biogazowni lub zabudowy umożliwiającej realizację takiej instalacji. Jeżeli planu miejscowego nie ma, konieczne może być uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Niektóre biogazownie rolnicze mogą korzystać ze szczególnych ułatwień. Dotyczą one jednak wyłącznie inwestycji spełniających określone warunki podmiotowe, lokalizacyjne, techniczne i substratowe. Nie każda biogazownia kwalifikuje się więc do uproszczonej ścieżki. W zależności od projektu znaczenie może mieć również zintegrowany plan inwestycyjny.

2. Czy dla biogazowni potrzebna jest decyzja środowiskowa?

Obowiązki środowiskowe należy ustalić na podstawie parametrów oraz lokalizacji konkretnego przedsięwzięcia. W przypadku biogazowni znaczenie może mieć nie tylko decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, lecz także późniejsze pozwolenia związane z korzystaniem ze środowiska. Analiza powinna uwzględniać wpływ inwestycji na otoczenie, w szczególności zapachy, hałas, transport substratów, emisje, gospodarkę odpadami i sposób postępowania z pofermentem. Osobnej oceny wymaga gospodarka wodno-ściekowa, w tym pobór wody, odprowadzanie ścieków, zagospodarowanie wód opadowych z terenów utwardzonych oraz ewentualnych odcieków z miejsc magazynowania substratów lub pofermentu. Gdy instalacja jest powiązana ze składowiskiem odpadów, trzeba dodatkowo uwzględnić gaz składowiskowy i odcieki składowiskowe.

3. Jak zabezpieczyć teren pod budowę biogazowni?

Przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę inwestor musi przygotować projekt oraz wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z tego względu tytuł prawny do gruntu powinien zostać zabezpieczony odpowiednio wcześnie, na przykład w umowie dzierżawy albo w innej umowie zawartej z właścicielem nieruchomości. Treść umowy powinna odpowiadać planowanemu przebiegowi inwestycji i uwzględniać czas potrzebny na uzyskanie decyzji, budowę oraz późniejszą eksploatację instalacji. Pozwala to ograniczyć ryzyko, że projekt utraci dostęp do terenu przed z kończeniem procesu inwestycyjnego.

4. Jakie pozwolenia są potrzebne do budowy i uruchomienia biogazowni?

Pozwolenie na budowę może obejmować nie tylko główną instalację, lecz także infrastrukturę drogową, techniczną i technologiczną. Zakres wniosku powinien zatem odpowiadać całemu zamierzeniu budowlanemu, a nie wyłącznie jego zasadniczej części. Po zakończeniu budowy konieczne może być dokonanie formalności związanych z zakończeniem robót albo uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Dopiero po spełnieniu wymagań właściwych dla danego projektu można rozpocząć legalną eksploatację instalacji.

5. Kiedy wystąpić o warunki przyłączenia biogazowni do sieci?

Możliwość przyłączenia należy badać równolegle z analizą lokalizacji i przygotowaniem dokumentacji. Biogazownia może wymagać dostępu do sieci elektroenergetycznej, gazowej, ciepłowniczej, wodociągowej albo kanalizacyjnej. Brak możliwości odbioru energii, ciepła, gazu lub biometanu może uniemożliwić komercyjne uruchomienie nawet prawidłowo zaprojektowanej instalacji. Jeżeli model działalności zakłada sprzedaż wytwarzanego produktu, inwestor powinien odpowiednio wcześnie zweryfikować możliwość jego odbioru oraz zaplanować właściwe umowy. W zależności od projektu mogą to być między innymi umowa przyłączeniowa, dystrybucyjna albo umowa sprzedaży energii lub gazu.

6. Czy prowadzenie biogazowni wymaga koncesji lub wpisu do rejestru?

Zakres obowiązków regulacyjnych zależy od tego, co instalacja ma wytwarzać i w jaki sposób będzie funkcjonować. Biogazownia może produkować energię elektryczną, ciepło, biogaz, biogaz rolniczy albo biometan. Każdy z tych wariantów wymaga odrębnej analizy. Należy ustalić, czy konieczna jest koncesja, wpis do właściwego rejestru, zgłoszenie odpowiedniemu organowi albo spełnienie warunków systemu wsparcia. Przy biogazie rolniczym znaczenie może mieć rejestr prowadzony przez KOWR, natomiast przy biogazie, biometanie lub wytwarzaniu energii mogą pojawić się obowiązki związane z URE. Jeżeli instalacja ma działać w ramach szerszego modelu, na przykład spółdzielni energetycznej, analiza powinna obejmować także zasady funkcjonowania tej struktury i rozliczeń pomiędzy jej członkami.

Najczęstsze pytania dotyczące budowy biogazowni

1.Czy każda biogazownia wymaga decyzji środowiskowej?

Nie można tego przesądzić wyłącznie na podstawie nazwy inwestycji. Obowiązek zależy między innymi od parametrów, lokalizacji i kwalifikacji konkretnego przedsięwzięcia na gruncie przepisów środowiskowych.

2.Czy biogazownię można wybudować bez miejscowego planu?

Brak miejscowego planu nie zawsze wyklucza inwestycję. W zależności od charakteru projektu konieczne może być uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy albo wykorzystanie innego właściwego instrumentu planistycznego.

3.Czy biogazownia wymaga pozwolenia na budowę?

Realizacja instalacji wraz z infrastrukturą techniczną, drogową i technologiczną może wymagać pozwolenia na budowę. Zakres formalności należy ustalić na podstawie elementów konkretnego projektu.

4.Czy prowadzenie biogazowni wymaga koncesji?

Obowiązki regulacyjne zależą od tego, czy instalacja wytwarza energię elektryczną, ciepło, biogaz, biogaz rolniczy czy biometan, a także od przyjętego modelu działalności.

5.Co najczęściej może zablokować projekt biogazowni?

Najistotniejsze ryzyka dotyczą zwykle lokalizacji, możliwości przyłączenia, tytułu prawnego do nieruchomości oraz spełnienia wymagań środowiskowych, odpadowych i energetycznych. Dlatego elementy te warto analizować przed poniesieniem zasadniczych kosztów projektu.

6.Czy wszystkie procedury trzeba prowadzić kolejno?

Nie zawsze. Część procedur i uzgodnień może toczyć się równolegle, w szczególności rozmowy z operatorami sieci, analiza lokalizacji i przygotowanie dokumentacji. Harmonogram powinien jednak uwzględniać zależności pomiędzy poszczególnymi decyzjami.